Tốt nghiệp ngành Kiến trúc, nhưng công việc đầu tiên của chị Lê Thị Thùy Linh tại Viteccons lại là vẽ biện pháp thi công đấu thầu. 10 năm sau, chị là Chủ trì Thiết kế xây dựng, và vẫn giữ thói quen từ những ngày đầu ấy: nhìn mỗi bản vẽ bằng con mắt của người thi công.

VitecHUMANS kỳ này trò chuyện với chị Thùy Linh về con đường “đi lệch” chuyên ngành, câu hỏi chị thường đặt ra trước mỗi bộ hồ sơ, và những điều 10 năm làm nghề đã dạy chị.

Bắt đầu từ một công việc chưa từng học

Chị đến với công việc hiện tại như thế nào?

Mình tốt nghiệp ngành Kiến trúc. Khi mới vào Viteccons, công việc đầu tiên của mình không phải thiết kế kiến trúc mà là vẽ biện pháp thi công đấu thầu và làm hồ sơ đấu thầu, những việc mình chưa từng được học và chưa từng làm.

Mình vừa làm vừa học. Gần như mỗi dự án lại cho mình thêm một kiến thức mới, từ cách một công trình được thi công ngoài thực tế đến cách các bộ môn phối hợp với nhau. Có gì chưa biết thì mình tìm hiểu, hỏi các anh chị có kinh nghiệm rồi tự đúc kết lại.

Sau một thời gian, mình được trở lại đúng chuyên ngành, bắt đầu làm thiết kế và phát triển lên vị trí chủ trì thiết kế. Đến nay, mình vừa chủ trì thiết kế, vừa tham gia lập biện pháp thi công đấu thầu.

Nhìn lại, việc bắt đầu bằng một công việc không hoàn toàn đúng chuyên ngành lại là một cái may, vì nó cho mình góc nhìn thực tế hơn khi làm thiết kế.

Nếu không dùng chức danh, chị sẽ mô tả công việc của mình thế nào?

Mình hay tự nhận là kiểu “thợ đụng”, đụng gì làm đó. Công việc ở Viteccons cho mình tiếp xúc với rất nhiều đầu việc khác nhau, nên mình quen với việc gặp gì thì tìm cách học, cách làm và xử lý việc đó.

Làm trong một team thì không phải lúc nào cũng chỉ làm đúng phần việc của mình. Mỗi người một chuyên môn, nhưng khi cần thì sẵn sàng hỗ trợ nhau để công việc chung được hoàn thành.

Một câu hỏi trên mỗi bản vẽ

Khi nhận một bộ hồ sơ thiết kế, điều đầu tiên chị nhìn là gì?

Đầu tiên mình nhìn tổng thể để hiểu công trình được tổ chức như thế nào: công năng, giao thông, mặt bằng và những vấn đề chính của dự án. Sau đó mới đi vào từng chi tiết.

Nhờ những năm làm biện pháp thi công, khi xem bản vẽ mình thường có thêm một câu hỏi trong đầu:

Chi tiết này nếu đưa ra công trường thì có thi công được không?

Khả năng nhìn ra chỗ sẽ vướng ngoài công trường đến từ đâu?

Ngày mới vào nghề thì chắc chắn mình không nhìn ra được nhiều như bây giờ. Khả năng đó đến từ quá trình làm việc, từ nhiều năm làm biện pháp thi công và tiếp xúc với nhiều loại công trình.

Có những chi tiết trên bản vẽ nhìn thì hoàn toàn đúng, nhưng khi nghĩ đến trình tự thi công, không gian thao tác, vật liệu, thiết bị hay sự phối hợp giữa các bộ môn thì mới thấy có thể phát sinh vấn đề. Nói đơn giản là làm nhiều thì mình bắt đầu hình dung được công trường từ trên bản vẽ.

Nhưng những gì mình biết vẫn chỉ là một phần nhỏ. Qua mỗi dự án, mình lại phải học thêm.

Nói cho người ngoài ngành, biện pháp thi công là gì?

Biện pháp thi công là cách mình tổ chức và thực hiện một công việc xây dựng ngoài thực tế: theo trình tự nào, dùng thiết bị và nhân lực ra sao để công việc an toàn, đúng kỹ thuật và hiệu quả.

Thiết kế giúp mình hiểu công trình cần đạt được điều gì, còn biện pháp thi công giúp mình hiểu công trình đó sẽ được xây dựng như thế nào. Vì vậy khi làm thiết kế, mình thường nhìn thêm một bước về phía thi công, để hạn chế những chi tiết chỉ đúng trên bản vẽ nhưng khó làm ngoài công trường.

Từ bản vẽ đến công trường

Có dự án Viteccons vừa thiết kế vừa thi công, có dự án chủ đầu tư gửi bản vẽ sang. Công việc của chị khác nhau thế nào?

Khi Viteccons vừa thiết kế vừa thi công, mình chủ động hơn trong việc kiểm soát thiết kế và phối hợp với các bộ môn, nhìn được cả quá trình từ thiết kế đến thi công.

Với dự án chủ đầu tư gửi bản vẽ, mình phải nghiên cứu hồ sơ rất kỹ để hiểu ý đồ thiết kế, rồi xem điểm nào cần điều chỉnh hoặc làm rõ cho phù hợp với thực tế thi công. Mình không chỉ xem bản vẽ đúng hay sai, mà còn xem nó có triển khai được ngoài công trường không. Ví dụ, một chi tiết thể hiện đúng về hình thức nhưng không đủ không gian để thi công, hoặc trình tự thi công không hợp lý, thì phải phát hiện và đề xuất phương án xử lý trước khi đưa ra công trường.

Việc phát hiện sớm như vậy mang lại gì cho dự án?

Theo mình, giá trị của việc phát hiện vấn đề sớm không phải lúc nào cũng thể hiện thành một con số. Có khi đó là tránh được một lần làm lại, tránh chậm tiến độ, hoặc bớt một vấn đề phát sinh giữa thiết kế và thi công. Với chủ đầu tư, điều quan trọng là công trình được triển khai thuận lợi, hạn chế phát sinh, và kiểm soát tốt hơn về tiến độ lẫn chi phí.

Khi anh em công trường gọi báo “bản vẽ này làm không được”, chị xử lý thế nào?

Mình không vội nói bản vẽ đúng hay sai. Mình tìm hiểu vì sao không làm được: vấn đề nằm ở thiết kế, ở điều kiện thực tế hay ở trình tự thi công. Sau đó phối hợp với anh em hiện trường và các bộ môn liên quan để tìm phương án phù hợp.

Từng làm biện pháp thi công nên mình hiểu giữa bản vẽ và công trường đôi khi có một khoảng cách. Quan trọng là mình cùng nhau giải quyết khoảng cách đó.

Có bộ hồ sơ nào chị phải sửa nhiều lần nhất không?

Có. Hồ sơ phải điều chỉnh nhiều lần là chuyện khá bình thường, nhất là với những dự án có nhiều bên tham gia hoặc chủ đầu tư thay đổi yêu cầu trong quá trình triển khai. Có khi ban đầu chỉ là thay đổi công năng, nhưng sau đó kéo theo mặt bằng, kiến trúc, kết cấu, MEP cùng phải điều chỉnh.

Lúc đó, cái khó không phải là sửa một bản vẽ, mà là kiểm soát để thay đổi ở một chỗ không tạo ra sai sót ở những chỗ khác.

Còn khi ý kiến của chị khác với mọi người?

Bảo vệ quan điểm không có nghĩa là giữ ý kiến của mình bằng mọi giá. Mình phân tích dựa trên công năng, kỹ thuật, khả năng thi công và yêu cầu của dự án. Nếu quan điểm của mình có cơ sở thì giải thích rõ để mọi người hiểu, còn nếu phương án khác hợp lý hơn thì mình sẵn sàng tiếp thu.

Mục tiêu cuối cùng là tìm được phương án tốt nhất cho dự án, chứ không phải chứng minh ý kiến của mình đúng.

Khi bản vẽ thành công trình thật

Có công trình nào chị đi ngang và nhớ rõ mình từng góp phần ở đó không?

Có. Có dự án mình tham gia từ giai đoạn concept, rồi Viteccons trúng thầu thiết kế – thi công. Nhìn công trình bây giờ, mình có chút cảm giác “thành tựu”, vì đã góp sức đưa dự án đến hình hài như hôm nay.

Có những công trình lúc mình làm hồ sơ chỉ là những đường nét trên bản vẽ. Sau này đi ngang qua và thấy công trình đã hoàn thành, mình lại nhớ đến những bản vẽ, những chi tiết, những vấn đề từng xử lý. Đó là một trong những điều thú vị nhất của nghề xây dựng: nhìn thấy công việc của mình thành một công trình thật ngoài đời.

10 năm, vẫn còn cái để học

Điều gì giữ chị lại với nghề, và với Viteccons?

Trước hết là cảm giác mình luôn còn cái để học. Trong 10 năm, mình được tiếp xúc với rất nhiều loại hình dự án và nhiều công việc khác nhau. Mỗi giai đoạn lại cho mình thêm kiến thức và kinh nghiệm mới.

Với Viteccons, môi trường ở đây cho mình cơ hội thử sức với nhiều công việc. Nếu ngay từ đầu chỉ làm đúng những gì đã học ở trường, có lẽ kinh nghiệm của mình không được mở rộng như hôm nay.

Mình cũng rất biết ơn sếp trực tiếp, người đã kèm mình từ những ngày đầu. Hồi đó có rất nhiều việc mình chưa biết, sếp vẫn kiên nhẫn giao việc, hướng dẫn và chỉ cho mình cách làm. Có những lúc công việc căng, sếp góp ý rất thẳng, và đến giờ vẫn vậy. Nhưng nhìn lại, mỗi lần như thế mình lại học thêm được một điều và biết lần sau cần làm tốt hơn.

Nghe nói chồng chị cũng làm xây dựng?

Người ta hay nói kiến trúc sư và kỹ sư xây dựng thường bất đồng quan điểm, mình thấy cũng đúng. Nhưng mình hay chia sẻ kiến thức của mình với chồng và học thêm kiến thức xây dựng từ anh. Tụi mình chọn cách trao đổi, bổ trợ cho nhau thay vì tranh luận ai đúng ai sai.

Nếu nhắn một câu cho chính mình ngày đầu vào nghề, chị sẽ nói gì?

Đừng ngại làm những việc mình chưa biết. Cứ chịu khó học, chịu khó làm và làm cho đến nơi đến chốn. Những gì hôm nay tưởng là đi lệch khỏi chuyên ngành, biết đâu sau này lại trở thành kinh nghiệm quý giá nhất của mình.